مقالات گچبری

مقالات گچبری (45)

چهارشنبه, 16 مرداد 1398 ساعت 12:30

جایگاه گچبری در معماری گذشته

نوشته شده توسط

جایگاه گچبری در معماری گذشته

معماری گذشته مجموعه ای از برآیند دوره های مختلف است.یکی از آخرین دورانی که می توان تا حدودی رابطه تزیینات گچبری ومعماری را به روشنی مشاهده کرد دوران قاجار است.این دوره از نظر فرهنگی واجتماعی و...تاثیر زیادی بردوره های پس از خود گذااشته است واز این جهت دوره ای قابل تامل وبررسی محسوب می شود.هنر گچبری دوره ی قاجار دارای سه ویژگی بنیادی است:جدایی فرهنگ ایرانی از سنت اسلامی،ورود عناصر هنر مردمی وعامیانه،وابستگی روز افزون به تاثیرات هنر غربی.هرچند هنر گچبری قاجار از نظر کیفی نسبت به ادوار پیشین در سطحی پایین تر قرار داشته واز نظر شکوه قابل مقایسه با آن ها نبود،با این وجود دارای هویتی کاملا مستقل می باشد.وابستگی به غرب در هنر قاجار تاثیر گذاشت.از جمله تزیینات به کاررفته در فضاهای داخلی معماری،نقاشی دیواری وگچبری است.این گونه تزیینات در معماری گذشته کاربرد زیادی داشته است.ودر عمارت ها ،کاخ ها وخانه های خود از هنر گچبری بهره برده اند.در دوره قاجار این نقوش تحت تاثیر فضای فرنگی مآبی هم در صورت وساختار ظاهری وهم در ساختار درونی دستخوش تغییر وتحول شدند،البته ریشه این تغییرات در دوران صفویه است.در دوره قاجار،نقش مایه های گلدانی با محوریت عناصر طبیعت گرایانه ای چون انواع میوه ها،گل ها ویا حیوانات وپرندگان ترکیب اصلی است.در این نوع ترکیب بندی ها،حتی نقش های ختایی تجزیه شده دوره ی صفوی مجددا در هنر گچبری قاجار به حالات های طبیعت گرایانه نزدیک می شوند.از دوره ی قاجار بناهایی مانند عمارت شمس العماره،کاخ گلستان وخانه های مربوط به این دوره در شهر های مختلف به عنوان آخرین نمونه های ارزشمند که نشان دهنده ی رابطه تزیینات گچبری ومعماری است، به جای مانده اند،این نمونه ها انتهایی ترین الگوهایی هستند که به دست ما رسیده اند.بر اساس مالعات میدانی وبا توجه به شباهت های خانه های مختلف دوران قاجار از جمله خانه شفیع پور،خانه مودت ،خانه ملک التجار،کاخ گلستان وعمارت شمس العماره مامی توانیم الگوی تقریبا مشابهی برای حضور تزیینات گچبری در فضاهای سکونتی این دوره تصور کنیم ،از این جهت خانه شفیع پور یزد مورد مطالعه قرار گرفت که این خانه در محله تبریزیان واقع است وبانی این خانه قاجاری با قدمتی در حدود صدوپنجاه سال ،میرزا شفیع است.در این خانه بدنه اتاق ها گچبری وسقف آنها نقاشی شده ودرها وپنجره ها مشبک وبا شیشه رنگی است.09195938137

سه شنبه, 15 مرداد 1398 ساعت 12:30

بررسی نقشهای تزیینی در گچبری

نوشته شده توسط

بررسی نقشهای تزیینی در گچبری

نقوش هندسی:هرکس با هنر گچبری ومعماری اسلامی آشنا باشد متوجه خواهد شد که ریاضیات در اشکال هنر ها نقش داشته است ویکی از ویژگی های هنری اسلام وجود نقش های هندسی است که در بیشتر هنر ها جلوه گری می کنند.در نقش های هندسی اسلامی فضای پروخالی وطرح زمینه آن دقیقا ارزش برابر دارند وهمواره توجه بیننده در یک نقطه از عوامل زینتی متوقف نمی شود.به طور کلی فضای مثبت ومنفی ،هماهنگی عناصر تصویری چه در خطوط منحنی وچه در اسلیمی ها ونقوش هندسی ،نقش های گیاهی وجانوری تماما از یکوحدت برخوردار است.توازن وپراکندگی به گونه ای است که هیچ فشردگی در هیچ قسمت سطر دیده نمی شود.

نقوش گیاهی:حضور گسترده نگاره های گیاهی در هنر گچبری ایران وبه خصوص معماری را باید در باور کهن تقدیس گیاهان واحترام وعشق فراوان ایرانیان به طبیعت جستجو کرد .هنرمندان ایرانی در تمام دوره ها ،گل ها ودرختان را به عنوان نگاره های تزیینی بر اشیا وساختمان ها ترسیم کرده اند.نگاره های گیاهی به دودسته عمده اسلیمی وختایی قابل تقسیم وبررسی هستند:اسلیمی از نگاره های اصلی هنر ایران است ،نگاره ای که به واسطه ی تقسیم منظم ومداوم مجموعه ای متعادل وپیچیده به وجود می آید.هرشاخه به نوبه ی خود به شاخه های دیگر تقسیم می شود وتکرار متقابل خطوط منحنی حرکتی متناوب ،ریتمیک ونامحدود وطرحی متعادل وآزاد ایجاد می کند.ختایی ،دسته دوم از نگاره های هنر گچبری اسلامی است که در کنار اسلیمی،اشیا وساختمان ها را می آراید.ختایی ساقه ی گلی است که به صورتی موزون سراسر سطح را می پیماید وبه ابتکار هنرمند گچبری انواع گلبرگ وغنچه تجریدی را برآن می گستراند.تنوع روش های به کار گیری نقوش اسلیمی فزونی بخش زیبایی تزیینات گچبری شده است.برای مثال در حاشیه ایوان جنوبی مسجد گناباد،استفاده از این نقوش به شیوه ی گچبری در کنار نقوش خشک هندسی جلوه ی زیبایی به نمای ایوان داده است.همچنین در مسجد فرومد به کاربستن هوشمندانه ی آن ها حاشیه ی زیبایی را در اطراف محراب ایجاد کرده است ودر بنای زوزن نیز نقوش هندسی محاط بر کادری هستند که اطراف آن با آجر چینی تزیین شده است وبه صورت قابی تزیینی بر دیواره ی مسجد جلوه می کند.09195938137

دوشنبه, 14 مرداد 1398 ساعت 12:30

گچبری محراب های آثارتاریخی

نوشته شده توسط

گچبری محراب های آثارتاریخی

محراب مسجد جامع ارومیه:یکی از قدیمی ترین ،پرکارترین وبزرگترین محراب های گچبری عصرمغول است که از حیث تزیینات وتکنیک های به کاررفته ،از جمله شاهکار های اواخر قرن هفتم هجری محسوب می شود که وجود کتیبه ی تاریخی در بردارنده ی نام سازنده وتاریخ ساخت محراب است.

محراب بقعه ی پیر بکران اصفهان :در ضلع جنوبی صحن مسقف طبقه اول بقعه پیربکران،محراب با شکوهی قرار دارد که از حیث عظمت وشکوه،نمونه ی بارزی از محراب های گچبری دوره ی ایلخانی به شمار می رود .کتیبه های گچبری موجود در صحن مجموعه دو تاریخ 703 و712 ه.ق را در بردارد ،لذا احتمالا،محراب گچبری نیز در سال های اولیه قرن هشتم هجری ساخته شده است.این محراب با نقوش گیاهی پرکار و کتیبه هایی به خط کوفی وقلم ثلث آراسته شده است.

محراب امام زاده ربیعه خاتون:این محراب یکی از نمونه های معتبر وشاخص محراب های گچبری دوره ی ایلخانی،به شمار می آید.تزیینات محراب شامل کتیبه های کوفی وثلث است که در کنار نقوش گیاهی اسلیمی،زیبایی خاصی به این محراب بخشیده است.

محراب مسجد هفتشویه اصفهان:این محراب زیبا ونفیس به دلیل مشلبهت خود با گچبری های قرون هشتم هجری به دوره ی ایلخانی منسوب شده است ودارای نقوش متنوع گیاهی،هندسی وکتیبه هایی به خط کوفی واقلام ثلث ونسخ است.

مسجد بایزید بسطامی:محراب بایزید در مجموعه ی تاریخی بایزید بسطامی ودربخش مردانه ی مسجدی به همین نام وجود دارد.این محراب یکی از نمونه محراب های گچبری شاخص این دوره محسوب می شود که بر حاشیه ی طاقنمای فوقانی محراب نام معمار آن ذکر شده است وبه دلیل کتیبه ی گچبری تاریخ دار در بخش فوقانی محراب به قرن هفتم هجری منسوب است.

محراب مسجد جامع بسطام:این محراب گچبری نفیس،بر دیوار ایوان مرکزی،در ضلع جنوبی صحن مسجد جامع بسطام واقع شده است وبنا بر تزیینات گچبری تاریخ دار این ایوان ،که نام بانی مسجد وتاریخ 706 ه.ق را در بردارد به نظر می رسد محراب نیز در این تاریخ احداث شده باشد.نمونه ی مذکور از حیث تنوع طرح ها ونقوش بسیار ظریف وپرکار است ومشابهت هایی را از لحاظ انواع نقوش گیاهی با محراب مسجد بایزید بسطامی دارد.استفاده از نقوش گیاهی در سر ستون ها،فضای داخلی طاقنما با اسلیمی های پرپیچ خم وبند های ظریف وتلفیق با کتیبه های کوفی ،ثلث و...،از ویژگی های شاخص محراب مورد نظر،به شمار می آید.

محراب مسجد جامع ابرکوه:این محراب گچبری که متاسفانه در بخش های فوقانی خود دچار آسیب هایی گردیده است؛در دیوار جنوبی ایوان مسجد جامع ابرکوه واقع شده ودارای تاریخ ساخت است.وجود طرح ها ونقوش متنوع وپرکار گیاهی ؛آیات وعبارات مذهبی به خط کوفیواقلام نسخ وثلث ،از اهمیت وشکوه این محراب گچبری نفیس،حکایت می کند.09195938137

 

یکشنبه, 13 مرداد 1398 ساعت 12:25

گچبری محراب

نوشته شده توسط

گچبری محراب

در دوره ایلخانی محراب های گچبری منحصر به فردی تولید شد که علاوه بر تکامل بخشیدن به به محراب های گچی دوره ی قبل ،از نظر طرح ونقش وحتی تکنیک های اجرایی،نوآوری هایی را نیز به همراه داشت ونقطه ی پایانی در زمینه ی تولید وساخت محراب های گچی بود.به نحوی که پس از دوره ی مذکور،افول تدریجی تزیینات گچی بالاخص در ساخت محراب های باکیفیت وپرتجمل به چشم می خورد ومحراب های کاشی جایگزین آنها می گردد.با توجه به بناهای متعدد مذهبی که از دوران اسلامی به یادگار مانده نقش محراب به عنوان شاخص تعیین قبله،جایگاه امام جماعت وعاملی در راستای وحدت واتحاد مسلمانان غیر قابل انکار است وبه واسطه ی این اهمیت ،بستری برای ظهور بهترین وعالی ترین هنرها به ویژه هنر گچبری فراهم شد.ساخت محراب ها در ایران که از قرون اولیه ی هجری غالبا با گچ به شکلی ساده وابتدایی ،با تزیینات محدود ومتکی برآرایه های دوره ی ساسانی،به شکلی واقع گرایانه ونزدیک به طبیعت بوددر قرون میانه علاوه بر تداوم برخی از سنت های تزیین ،جای خود را به نقوش گیاهی انتزاعی پرکار وپیچیده داد.به نحوی که نقوش هندسی وکتیبه های کوفی نیز ،سهم عمده ای را در تزیینات به خود اختصاص داده بود.با توجه به جنبه ی تقدس عنصر محراب در معماری اسلامی ومنع شمایل نگاری وتصویر سازی در اسلام انواع آرایه های به کاررفته در محراب ها را می توان به گروه هایی تقسیم نمود:هندسیس،گیاهی،نمادین،خط وکتیبه .این در حالی است که محراب های گچبری نیز از نقوش مذکور بی بهره نبوده است ونقوش هندسی معمولا زینت بخش محراب ها در دوره ی اسلامی بوده است.از جمله اولین نمونه محراب های گچبری که نقوش هندسی در آن ها به کاررفته محراب گچبری مسجد جامع نایین متعلق به نیه ی دوم قرن چهارم هجری است.09195938137

شنبه, 12 مرداد 1398 ساعت 11:14

تکنیک های گچبری در قرون گذشته

نوشته شده توسط

تکنیک های گچبری در قرون گذشته

تکنیک گچبری مشبک:نوعی گچبری که در دولایه جداگانه اجرا می شد،چنان که بین دو لایه گچ فاصله وجود دارد.لایه رویی آن حالت توری مانندوشبکه ای دارد وطرح زیرین قالب رویت است.این تکنیک را به عنوان زیر گروهی از گروه بزرگتر تزیینات گچبری مجوف می دانند.در این شیوه غالبا لایه زیرین گچبری ساده تر وبی پیرایه تر از لایه رویی اجرا می شد.از نمونه های آن محراب مسجد جامع ارومیه ومحراب مقبره پیر بکران را می توان نام برد.بخش های کوچکی از محراب بنای پیر حمزه سبز پوش نیزبا این تکنیک اجرا شده است که البته امروزه پوسته رویی آن از بین رفته ورنگ قرمز سطح زیرین آشکار شده است.این شیوه به شکل نیم گوی های توخالی به رنگ قرمز در محراب مسجد هفت شویه به کار رفته است که پوسته رویی آن ها نیز از بین رفته است.برخی از مشبک ها مانند قاب های مشبک مسجد کرمانی مجموعه شیخ جام ومحراب مسجد نیریز فقط از یک لایه به صورت مشبک ایجاد شده اند.

تزیینات رنگی روی گچ:در دوران ایلخانی وآل مظفر رنگ همراه اکثر تکنیک های گچبری استفاده شده است..رنگ آمیزی گچ علاوه بر گچبری های برجسته در طرح های دوبعدی اجرا شده روی سطح صاف گچ نیز به کاررفته است.این تکنیک در دوره ایلخانی موضوع تازه ای نیست،بلکه پیش ازآن نیز کتیبه های خطی رنگی مشاهده می شود که به رنگ آبی روشن یا لاجوردی بر زمینه سفید گچ نوشته شده اند.ولی تکامل حقیقی تزیین رنگی به طور کلی در دوره ایلخانیان صورت گرفته است.از دوره ایلخانی تا تیموری این شیوه بسیار ظریف وپرکار به کار رفته است،به صورتی که تماشای آن بیننده را یاد طرح های کتب مصور مذهب می اندازد.

تلفیق گچ وکاشی:به کار گیری کاشی در نمای بیرونی از دوره سلجوقی آغاز شد ودر دوران بعد کاربرد فراوان یافت،به طوری که رقیب گچبری شد.گنبد سلطانیه از نمونه های شاخص ابنیه ایلخانی است که با کاشی هایی به رنگ آبی روشن،آبی تیره،سفید وسیاه تزیین شده است.این شیوه تزیینی معمولا از تلفیق کاشی های قالبی وبعضا پیش بر در ترکیب با گچبری اجرا شده است که با توجه به نوظهور بودن تکنیک کاشی کاری ومنحصربه فرد بودن هردو تکنیک گچبری وکاشی کاری ترکیب این دو کاربرد فراوانی نداشته است.نمونه های این ترکیب را می توان در مقبره پیربکران ومسجدجامع اشترجان مشاهده کرد.09195938137

جمعه, 11 مرداد 1398 ساعت 12:56

اجرای گچبری سنتی

نوشته شده توسط

اجرای گچبری سنتی

در گذشته اجرای گچبری به دوصورت «قالبی» و«درجا» معمول بوده است.

گچبری قالبی:در این روش طرح دلخواه براساس مکان نصب وابعاد مورد نظر ،با قالب گچی در کارگاه تهیه می شد وسپس بااستفاده از گچ،چسب ومیخ های چوبی در محل مورد نظر نصب می شد.پس از به اتمام رسیدن مرحله نصب،روی میخ ها را با گچ می پوشاندند وگچبری های ظریفی روی آن اجرا می کردند.به این گونه گچبری روی میخ «نرگسی» می گفتند.سرعت بالای انجام کار وقیمت ارزان آن سبب استفاده بیشتر از آن نسبت به شیوه درجا شده است.لازم به ذکر است که گچبری قالبی از نظر ارزش هنری نمی تواند با گچبری در جا برابری کند.البته نوعی از این گچبری که باعنوان گچبری پته شناخته می شودارزش ویژه ای دارد.

گچبری درجا:برای اجرای این نوع گچبری سطح زیرین کار باید صاف ویکدست،اما در اصطلاح بایدبه صورت زبره باشد تا اتصال خوبی با زمینه گچبری پیدا کند.برروی سطح زبر،برحسب ضخامتی که قرار بود گچبری داشته باشد،اندود گچ آماده کشیده می شد.این اندود کاملا صاف ودر تمام قسمت ها دارای ضخامت یکسانی بود.قبل از اجرای مراحل ذکر شده،طرح مورد نظر را روی کاغذ پیاده کرده وسراسر خطوط را با سوزن سوراخ می کردند وبا پارچه نازکی که داخل آن خاکه زغال ریخته وگره زده بودند،روی سوراخ ها به آرامی می کوبیدند تا خاکه زغال از سوراخ ها رد شده ورح مورد نظر،روی سطح اندودپیاده شود.پس از جمع کردن کاغذ طرح آماده بود.به این شیوه در اصطلاح بنایی«گرته زنی» می گویند.در مرحله پایانی از ابزار های خاص گچ بری برای کندن نقش مورد نظر استفاده می کردند.برای از بین بردن چین های به وجود آمده با پنبه کاملا نرم وخیس شده به آرامی روی گچ بری می کشیدند تا کار صاف شود.به این بخش کار «پنبه آب زنی» گفته می شد.چنانچه در حین اجرا خلل وفرجی برروی سطح گچبری پدید می آمد با گچ کشته سوراخ هارا پرکرده وپس از اطمینان از پر شدن همه حفره ها،عمل پنبه آب زنی را روی سطح سوراخ ها اجرا می کردند.09195938137

چهارشنبه, 09 مرداد 1398 ساعت 12:27

گچبری خانه شفیع پوریزد

نوشته شده توسط

گچبری خانه شفیع پوریزد

تزیینات خانه شفیع پور یزد در دسته هنرهای وابسته به بقه اشراف قرار می گیرد.عمده تزیینات این بنا شامل گچبریآینه کاری،آرایه های چوبی ونقاشی است.نقوش هندسی در قالب قطار مقرنس ها در اتاق های مهمان ،نقوش اسلیمی وحیوانی به کار رفته در جداره های اتاق صلیبی شکل مهمان از آرایه های گچبری این خانه است.درخانه شفیع پور یزد نقوشی به کاررفته که به اختصار به توضیح آنها می پردازیم:

نقوش گیاهی:بعد از اسلام هنر گچبری نقش هایش را از گیاهان گرفت .عده ای علت آن را در مذمومیت بت سازی نزد دین اسلام می دانند.در نتیجه هنرمندان این دوره به سمت نقوش گیاهی که تصویری از مفاهیم ذهنی اند،گرایش پیدا کردند.این دسته از نقوش شامل طرح های اسلیمی وختایی هستند.به طور معمول در ترکیب نقوش گیاهی،اسکلت بندی اصلی کاررا نقوش اسلیمی تشکیل می دهد که از لحاظ بصری استوار تر،قوی تر وضخیم ترند وگل وبرگ های ختایی در لابه لای نقش های اسلیمی قرار می گیرند.نقوش اسلیمی خیلی ساده گچبری شده اند،در حالی که در مقابل،نقوش گیاهی گرایش بیشتری به طبیعت دارد.نقوش گیاهی در خانه شفیع پور به وفور مشاهده می شوند،که گاه در ترکیب با نقوش حیوانی به صورت طرح گل ومرغ گچبری شده اند.

نقوش حیوانی:نقش مایه نقش حیوانات به صورت مستقل ومجزا وعنصری که به کل ترکیب بندی هنری حاکم باشد فقط در هنر گچبری ایران رخ داد.در این خانه نقوش حیوانی به صورت مستقل دیده می شودودر سایر مواردبیشتر به صورت ترکیبی با نقوش گیاهی وانسانی به کاررفته است.

نقوش انسانی:تصاویر انسانی از جمله نقوشی است که از دیربازدر ایران،جهت به تصویر درآوردن با محدودیت هایی چون شباهت سازی ،شخصیت پردازی،زاویه دید وجنسیت روبه رو بوده است.در این بنا کاربرد پیکره های انسانی دزر منظره هایی که زندگی روزمره را به تصویر کشیده اند،بارز است.از این نقوش در گچبری های درون تاقچه های اتاق خواب مهمان ودر اتاق صلیبی شکل مهمان استفاده شده است.09195938137

سه شنبه, 08 مرداد 1398 ساعت 12:28

تزیینات گچبری پیش ساخته در گذشته

نوشته شده توسط

تزیینات گچبری پیش ساخته در گذشته

در زمان های گذشته تزیینات گچبری پیش ساخته به دوصورت کلی اجرا می شد،بدین ترتیب که یک نوع آن به صورت قالبی به تعداد زیاد اجرا می شد وسپس در محل توسط میخ های چوبی وفلزی یا ماده چسباننده بر طبق محل اتصال وسنگینی قطعه استفاده می شد.این تکنیک در برخی گچبری های برجسته بلند نیز استفاده شده است.نوع دیگر از تزیینات پیش ساخته بر بوم پارچه ای (پته)است که پیش از دوره ایلخانی دیده نشده است.نحوه اجرای این شیوه به این صورت است که ابتدا از طرح مورد نظر قالب تهیه شده وسپس درون قالب را با روغن وچسب های حیوانی یا گیاهی چرب کرده وگچ را درون قالب ریخته تا هنگام جدا کردن از فالب به آسانی از آن جدا شود.پس از جدا کردن ،نقش مورد نظر را رنگ آمیزی کرده وپس از آماده سازی قطعات به روی پارچه آن را با میخ های فلزی در محل مورد نظر نصب می کردند.تزیینات گچبری بزرگ اجرا شده در گنبد سلطانیه از نمونه ی این تزیین به تعداد چهارده عدد دور تادور زیر آهیانه گنبد هستند که همگی یکسان وشبیه به هم با طرح های اسلیمی وختایی است.این نقش در فارسی به طرح اشکی وترنجی معروف است.این نقوش روی پارچه کرباس چسبانده شده که قابل مقایسه با تزیینات گچبری بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی است.نمونه دیگری از این تزیین در گنبد سلطانیه روی مقرنس زیر طاق به رنگ سفید وجود دارد.این تزیینات روی تزیینات ترکیبی آجر وکاشی متعلق به دوره اول اجرا شده است.دلیل به کار گیری این تکنیک را نه ناتوانایی اجرای مستقیم گچبری در زیر گنبد بلکه سرعت انجام این کار می دانند.نمونه های موجود این شیوه را علاوه برگنبد سلطانیه در بقعه شمس الدین یزد نیز ذکر کرده اند.برخی تکنیک تزیینی وصله ای گچ را که به شکل شمسه روی دیوار های درونی ورودی بقعه شمس الدین وجود دارد به اشتباه به این تکنیک نسبت داده اند،اما به نظر می رسد که تکنیک وصله ای گچ به علت سرعت بیشتر آن جایگزین تکنیک پته در تزیینات آل مظفر شده است.روی برخی تزیینات گچبری پیش ساخته لایه ای با جلای فلزی طلا ویا شبه طلا پوشانده شده است.نکته جالب وجود تزیینات برجسته گچی به شکل لوتوس در در حاشیه نقوش تزیینی گنبد سلطانیه است که با ورق طلا پوشانده شده استاما تزیینات لوتوس بقعه رکن الدین به صورت گل میخ است.تزیینات گچبری ابنیه متعلق به دوران آل مظفر یزد مانند بقعه رکن الدین به صورت چند لایه اجرا شده اندودر نهایت تزیینات با ورقه قلع چپوشانده سشده وروی آن با لایه ای از شلاک زرد رنگ سعی برایجاد رنگ طلایی کرده اند.از این شیوه به عنوان لایه چینی قالبی یاد می کنند.به طور کلی میتوان گفت که تزیینات گچبری ابنیه منطقه یزد از لحاظ تکنیک وطرح تداوم یافته وبه تزیینات عصر ایلخانی خصوصا گنبد سلطانیه بوده اند، وهمچنین متاثر از نسخ خطی همدوره،به شکلی که حتی در برخی نقاط لابه لای کتیبه ها شبیه به تذهیب نسخ خطی با این شیوه طلا کار کرده اند.09195938137

 

دوشنبه, 07 مرداد 1398 ساعت 12:35

گچبری های مساجد خراسان

نوشته شده توسط

گچبری های مساجد خراسان

ناحیه خراسان بزرگ در شرق ایران قبل وبعد اسلام نقش مهمی در توسعه ی معماری وگچبری داشته است.ازنمونه های معماری باقی مانده در خراسان مساجد آن هستند.

مسجد جامع فرومد:این بنا در روستای فرومد حد فاصل شاهرود وسبزوار واقع شده واز آثار ارزشمند معماری دوره ی خوارزمشاهیان در ایران به شمار می رود.این بنا دو ایوانی ساخته شده وسر در ورودی مسجد که در ضلع شمالی بنا قرار گرفته،مزین به تزیینات غنی وزیبای آجر کاری وگچبری وکتیبه هایی چند است.پیشانی سردر نیز دارای تزیینات گچبری است.دیوار های داخلی سردر،تزیینات گچبری به شکل مربع های کوچک داشته وپوشش طاقی سردر با گچبری ومقرنس تزیین شده است.در پاکار طاق سردر،کتیبه ای سرتاسری به خط نسخ در زمینه ای تزیینی ،گچبری شده است.مضمون این کتیبه_که به شدت آسیب دیده است_آیات قرآنی است.در حاشیه داخلی قوس ایوان جنوبی،دو ستون نما دیده می شود که برروی آن ها آجرهای مشبک قالب زده،کار شده است.از فراز ستون نمای پایه ی غربی،کتیبه ای کوفی آمیخته با نقوش اسلیمی وگیاهی آغاز شده وبرروی ستون نمای پایه شرقی خاتمه می پذیرد.متن آن طبق معمول،آیاتی از آیات قرآن بوده است.نمای ایوان با تزیینات آجری پیش بر وقالب زده با نقوش هندسی،گره وطرح های تسمه ای مزین شده است.بردیواره ی شرقی،محرابی گچبری_مزین به نقوش هندسی،گیاهی وزنجیره ای شکل_با کتیبه ی کوفی جای گرفته که مضمونش،سوره ی اخلاص است.در ضلع جنوبی ایوان نیز محراب گچبری ورنگ آمیزی شده ای چشم ناز مومنین بوده که منقو به طرح های هندسی،گیاهی،اسلیمی،وکتیبه ای قرآنی به خط کوفی ونسخ است.متن کتیبه نسخ،آیه 11 سوره مریم است.بخش فوقانی جنوبی ایوان وانتهای پوشش نیم گنبدی آن نیز با مقرنس کاری زیبایی گچبری شده که با نقوش اسلیمی گیاهی وهندسی تزیین شده است.در طرفین ایوان جنوبی ،دو ایوانچه ساخته شده که برپیشانی آن ها نقوش هندسی،گیاهی واسلیمی گچبری شده وبخش عمده آن ها فرو ریخته است.در نمای قوس بیرونی ایوانچه ها،کتیبه ای به خط کوفی مشبک گچبری شده که متن کتیبه ایوانجچه شرقی،آیه 31 سوره اعراف است.در پاکار طاق ایوانچه غربی،کتیبه دیگری به خط نسخ متمایل به ثلث می باشد،که هردو به شدت آسیب دیده اند.تزیینات نمای ایوان آجری،منقش به نقوش هندسی،گیاهی وطرح های تسمه ای است.تزیینات داخل ایوان مشتمل بر کتیبه ی سرتاسری قرآنی به خط نسخ متمایل به ثلث در زمینه ای مزین ،گچبری شده است.بدنه ی ایوان هم گچکاری بوده است.در بالای کتیبه ی سرتاسرس فوق الذکر،در دوطرف یک طاقنمای گچبری شده با نقوش گیاهی دیده می شود که در چهار سوی آن کتیبه ای به خط کوفی تزیینی مشجر خودنمایی می کند.

مسجد جامع گناباد:این بنا که از ابنیه ی ارزشمند دوره ی خوارزمشاهیان در ایران است از نوع مساجد دو ایوانی بوده ودر شهرستان گناباد،واقع در جنوب استان خراسان بنا شده است.مدخل جنوب شرقی در حال حاضر فاقد تزیینات است،ام درب ورودی ضلع شمال شرقی با طاقی جناغی دارای یک حاشیه ی تزیینی در پاکار طاق است که نقوش پرندگان در میان گل وبرگ گچبری شده اند.نمای ایوان جنوبی با تزیینات زیبای آجری_شامل دو قطار پیچ،یک نوار اسلیمی،دو جفت نیم استوانه که دارای تزیینات هندسی است،یک نوار کتیبه ی قرآنی ویک ردیف تزیینات آجری حصیری شکل_مزین شده است.09195938137

دوشنبه, 07 مرداد 1398 ساعت 12:35

گچبری های مساجد خراسان

نوشته شده توسط

گچبری های مساجد خراسان

ناحیه خراسان بزرگ در شرق ایران قبل وبعد اسلام نقش مهمی در توسعه ی معماری وگچبری داشته است.ازنمونه های معماری باقی مانده در خراسان مساجد آن هستند.

مسجد جامع فرومد:این بنا در روستای فرومد حد فاصل شاهرود وسبزوار واقع شده واز آثار ارزشمند معماری دوره ی خوارزمشاهیان در ایران به شمار می رود.این بنا دو ایوانی ساخته شده وسر در ورودی مسجد که در ضلع شمالی بنا قرار گرفته،مزین به تزیینات غنی وزیبای آجر کاری وگچبری وکتیبه هایی چند است.پیشانی سردر نیز دارای تزیینات گچبری است.دیوار های داخلی سردر،تزیینات گچبری به شکل مربع های کوچک داشته وپوشش طاقی سردر با گچبری ومقرنس تزیین شده است.در پاکار طاق سردر،کتیبه ای سرتاسری به خط نسخ در زمینه ای تزیینی ،گچبری شده است.مضمون این کتیبه_که به شدت آسیب دیده است_آیات قرآنی است.در حاشیه داخلی قوس ایوان جنوبی،دو ستون نما دیده می شود که برروی آن ها آجرهای مشبک قالب زده،کار شده است.از فراز ستون نمای پایه ی غربی،کتیبه ای کوفی آمیخته با نقوش اسلیمی وگیاهی آغاز شده وبرروی ستون نمای پایه شرقی خاتمه می پذیرد.متن آن طبق معمول،آیاتی از آیات قرآن بوده است.نمای ایوان با تزیینات آجری پیش بر وقالب زده با نقوش هندسی،گره وطرح های تسمه ای مزین شده است.بردیواره ی شرقی،محرابی گچبری_مزین به نقوش هندسی،گیاهی وزنجیره ای شکل_با کتیبه ی کوفی جای گرفته که مضمونش،سوره ی اخلاص است.در ضلع جنوبی ایوان نیز محراب گچبری ورنگ آمیزی شده ای چشم ناز مومنین بوده که منقو به طرح های هندسی،گیاهی،اسلیمی،وکتیبه ای قرآنی به خط کوفی ونسخ است.متن کتیبه نسخ،آیه 11 سوره مریم است.بخش فوقانی جنوبی ایوان وانتهای پوشش نیم گنبدی آن نیز با مقرنس کاری زیبایی گچبری شده که با نقوش اسلیمی گیاهی وهندسی تزیین شده است.در طرفین ایوان جنوبی ،دو ایوانچه ساخته شده که برپیشانی آن ها نقوش هندسی،گیاهی واسلیمی گچبری شده وبخش عمده آن ها فرو ریخته است.در نمای قوس بیرونی ایوانچه ها،کتیبه ای به خط کوفی مشبک گچبری شده که متن کتیبه ایوانجچه شرقی،آیه 31 سوره اعراف است.در پاکار طاق ایوانچه غربی،کتیبه دیگری به خط نسخ متمایل به ثلث می باشد،که هردو به شدت آسیب دیده اند.تزیینات نمای ایوان آجری،منقش به نقوش هندسی،گیاهی وطرح های تسمه ای است.تزیینات داخل ایوان مشتمل بر کتیبه ی سرتاسری قرآنی به خط نسخ متمایل به ثلث در زمینه ای مزین ،گچبری شده است.بدنه ی ایوان هم گچکاری بوده است.در بالای کتیبه ی سرتاسرس فوق الذکر،در دوطرف یک طاقنمای گچبری شده با نقوش گیاهی دیده می شود که در چهار سوی آن کتیبه ای به خط کوفی تزیینی مشجر خودنمایی می کند.

مسجد جامع گناباد:این بنا که از ابنیه ی ارزشمند دوره ی خوارزمشاهیان در ایران است از نوع مساجد دو ایوانی بوده ودر شهرستان گناباد،واقع در جنوب استان خراسان بنا شده است.مدخل جنوب شرقی در حال حاضر فاقد تزیینات است،ام درب ورودی ضلع شمال شرقی با طاقی جناغی دارای یک حاشیه ی تزیینی در پاکار طاق است که نقوش پرندگان در میان گل وبرگ گچبری شده اند.نمای ایوان جنوبی با تزیینات زیبای آجری_شامل دو قطار پیچ،یک نوار اسلیمی،دو جفت نیم استوانه که دارای تزیینات هندسی است،یک نوار کتیبه ی قرآنی ویک ردیف تزیینات آجری حصیری شکل_مزین شده است.09195938137

صفحه2 از4
گچبری مدرن طراحی سایت طراحی سایت طراحی سایت طراحی سایت
ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم.ادامه استفاده شما از کوکی ها در سایت رضایت شما را از کوکی ها نشان می دهد. سیاست کوکی من از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن