گچبری در زمان مغولان

گچبری درزمان مغولان09195938137

تصرف بخارا به دست مغولان نقطه ی شروع تغییراتی عمده وهمه جانبه در ایران بود.سبک معماری ایلخانان مغول که ادامه دهنده ی همان سبک سلجوقیان بود،سعی در ترکیب معماری با عناصر تزیینی داشت.آنچه در معماری آنها جلب توجه می کرد،بلندی و ارتفاع زیاد بناها وتزیینات خیره کننده بود. در این دوره در میان مصالح به کاررفته در معماری،به خصوص معماری تزیینی ،برتری با گچ بود.در واقع گچ همچنان در نقش یک ماده ی الحاقی در معماری به کار می رفت اما آنچه این دوره از تاریخ معماری ایران به خصوص معماری تزیینی را مشخص تر می کند گچبری های زیبا و همچنین فراوانی گچبری هاست.در واقع باید گفت که این دوره به مهارت و زبر دستی هنرمندان گچبر آن معروف است.در معماری مساجد،مدارس و مقابر این دوره شاهد پیچیدگی سبک تزیینات گچبری هستیم.نقوش در مقایسه با دوره ی سلجوقی تنوع بیشتری یافته اند.نقش مایه های به کاررفته در گچبری ها شامل طرح های اسلیمی،برگ نخلی ها،کاج ها،گل و بوته ها،نیلوفرهای آبی و ترکیب بندی های متنوع ،خطوط زیبا می شود.گفتنی است که رنگ در این دوره بسیار کاربرد دارد،چنان که تزیینات رنگی به خصوص در محراب ها به تکامل می رسد و در روش های مختلف گچ کاری شاهد کاربرد رنگ های مختلف هستیم.رنگ های سفید ،زرد،قرمز،لاجوردی و فیروزه ای در دل گچبری های مفصل و ظریف ،زیبایی و شکوه هنر دوره ی اسلامی را بیش از پیش نمایش می دهند.زیبایی،ظرافت و تنوع نقوش گچبری و خطوط ثلث و کوفی محصور شده بین پیچک های قیطانی و گل ها و گره سازی های بی نظیر اولجایتو در اصفهان خود به تنهایی معرف سبک گچبری این دوره است. این محراب ارزشمند که به نام سلطان محمد خدا بنده نام گذاری شده است با تزیینات پرکار تجملی در شبستان معروف به الجایتو در ایوان غربی مسجد جامع اصفهان جای گرفته است.این محراب یکی از نمایندگان روش گچبری آذری در معماری و تزیینات است که بعد از حمله ی مغول تا روی کار آمدن صفویان رواج داشت. در این روش گچبری های برجسته و برهشته رواج دارد که بهترین نمونه ی آن در دوران الجایتو دیده می شود،اما بهترین نمونه ها در محراب های قرن هشتم است. از نشانه های بارز روش ظریف و کار آمد سبک آذری در گچبری ها وجود عامل تزیینی خط مضاعف است که مهارت گچبر ها را در کار خویش نشان می دهد. آن ها به راحتی دو خط کوفی و ثلث را کنار هم در دو سطر ترکیب می کنند،معمولا کتیبه ی کوچک تر در بالاست،هر دو متمایز ولی مکمل یکدیگرند. آنها اغلب از حروف سفید بر زمینه ی خاکستری و گاه آبی تشکیل شده اند.همکاری هنرمندانه ی گچ کاران و خوش نویسان در قرن هشتم حاشیه های کتیبه نویسی زیبایی را به وجود آورده است که در آن ها آهنگ و حرکت حروف کوفی و نسخ به طرز خیره کننده ای با اسلیمی ها و گل های متن آمیخته است.از دیگر آثار به جا مانده که تنوع مصالح و تزیینات گچبری دوره ی ایلخانان را به خوبی نشان می دهد ،مسجد جامع اشتر جان است.در این بنا که اواخر سلطنت محمد خدا بنده ساخته شده ،از شیوه ی شبیه سازی طرح های آجری و روش تزیینی گچی توپر و توخالی استفاده شده است.در روش تزیینی گچی توپر و توخالی ،طرح تزیینی در سطح صاف به عمق کمتر از دو سانتی متر بریده می شودتا در عقب ،سطحی به موازات سطح جلو تشکیل دهد.خطوط اصلی طرح یا مستقیم و یا با ضربات مایل که از نظر عمق یکنواخت است، کنده می شود.از جمله دیگر بناهای دوره ی ایلخانی مغول که تزیینات گچبری زیبایی دارد،بقعه ی بایزید بسطامی در بسطام است که محراب ارزشمند گچبری و قاب های ظریف گچبری آن در خور توجه است. مسجد جامع ورامین ،بقعه ی پیر بکران،مسجد جامع ارومیه ،مسجد جامع نطنز و مسجد جامع یزد از دیگر بناهای دوره ی ایلخانی هستند که تنوع روش های آرایش و گچبری های پر مایه ی آن ها مثال زدنی است.09195938137

گچبری مدرن طراحی سایت طراحی سایت طراحی سایت طراحی سایت
ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم.ادامه استفاده شما از کوکی ها در سایت رضایت شما را از کوکی ها نشان می دهد. سیاست کوکی من از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن