سبک های گچبری در معماری اسلامی

سبک های گچبری در معماری اسلامی09195938137

روش ها ونقوش گچبری در معماری اسلامی ایران عبارتند از:روش خراسانی،روش رازی ،روش آذری،روش اصفهانی

1.روش خراسانی:این روش در صدر اسلام به کار می رود و تا میانه قرن چهارم ودر برخی جاها تا قرن پنجم ادامه می یابد. از ویژگی های آن سادگی و بی پیرایگی نقوش با طرحی آرام و برجستگی کم است و در برخی موارد به صورت گچبری شیرو شکری به کار می رود.از نمونه های آن می توان به مسجد جامع فهرج یزد اشاره کرد.

2.روش رازی:این روش در قرن چهارم هجری آغاز می شود وتا قرن ششم و حمله مغولان ادامه می یابد.در این سبک از روش برجسته و برهشته استفاده می شودو طرح های به کاررفته در آن هندسی هستند.در اوایل این دوره نقوش تکراری و ساده هستند،اما در اواخر آن گچبری ها از نقوش و خطوط متنوعی برخوردار می شوند.کتیبه نگاری و طرح های هندسی و مضامین گیاهی برساو شده (استلیزه)و نقوش اسلیمی ونقوش انسانی و حیوانی،گچبری های این دوره را تشکیل میدهند.در گچبری های مسجد نائین و گچبری های و گچبری های مکشوفه در نیشابور،ازروش تکرار طرح ها و نقوش و نگاره ها استفاده شده و همین روش باعث شده است نقوش کمتری داشته باشند و باوجود گستردگی فاقد هر نوع پیچیدگی و ابهام باشد.در اواخر این دوره به علت پیشرفت روش های گچبری ،گچ بر ها موفق به ابداع نقوش گچبری مطبق ودر هم پیچیده و گچبری مجوف (توخالی)شدند؛مانند گچبری های بقعه پیر بکران اصفهان و گچبری های بقعه پیر حمزه سبز پوش ،محراب مسجد تبریز و اردستان ،مدرسه ی حیدریه قزوین و گنبد علویان همدان.

3.روش آذری:این روش بعد از حمله مغول آغاز می شود و تا قرن دهم هجری (روی کار آمدن صفویه)ادامه می یابد. روش آذری روش تکامل یافته روش رازی است. در این روش از گچبری برجسته و برهشته و از خطوط و کتیبه ها استفاده می شود. از ویژگی های آن ترکیب دو خط کوفی و ثلث در کنار هم ودر دو سطر است.در سبک خراسانی و رازی استعمال گچ برای سطح ظاهری بنا نسبتا مرسوم و متداول بوده است.این نوع رو کاری درروش آذری(دوره ایلخانی)به درجه کمال رسید. در تزیینات باقی مانده از این دوره گچ همه جا غلبه دارد،از این رو پوپ قرن هشتم هجری را که مقارن با سلطنت ایلخانان مغول بود عهد گچ یا قرن گچ می نامند.همچنین آژیده کاری برروی موتیف های گچبری یکی از عوامل تزیینی رایج در این دوره است.از جمله ابنیه ای که به این روش تزیین شده،گنبد سلطانیه است. از مهم ترین نمونه های این نوع گچبری می توان به گچبری های محراب اولجایتو در مسجد جامع اصفهان ،گچبری های مسجد جامع بسطام ،گچبری های بقعه بایزید بسطامی در بسطام و گچبری های بقعه ی پیربکران در اصفهان اشاره کرد.

4.شیوه اصفهانی:این سبک متعلق به دوره ی پیش از صفویه و اواخر قاجار است واز آن با عنوان های سبک صفوی،افشاری،زندی و قاجاری نام برده شده است.هنر گچبری در دوره یصفویه همچون همچون سایر هنرها تجلی خاصی داشته و با وجود رواج سایر تزیینات از جمله کاشی معرق و هفت رنگ وآیینه کاری،گچبری همچنان جایگاه ویژه ای داشته است.از ویژگی های متمایز این سبک،مقرنس های گچی ومعرق گچی (گچ تراش)است.هرچند مقرنس از قبل نیزمرسوم بوده اما کاربرد آن در این دوره نیز گسترش یافته است.معرق گچ و گچبری الوان نیز در این دوره متداول شده است.یکی دیگر ازویژگی های این دوره گچبری های مجوف (توخالی) است که به اشکال جام و یا آلات موسیقی و...گچبری می شدند.نمونه بسیارزیبای این گچبری ها در عمارت عالی قاپوی اصفهانو بقعه شیخ صفی الدین اردبیل یافت می شود.این روش در دوره ی صفویه آغاز و تا اواخر قاجار ادامه می یسابد. گچبری مجوف هم در این دوره رواج می یابد که ازویژگی های آن مقرنس های گچی است.09195938137

 

گچبری مدرن طراحی سایت طراحی سایت طراحی سایت طراحی سایت
ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم.ادامه استفاده شما از کوکی ها در سایت رضایت شما را از کوکی ها نشان می دهد. سیاست کوکی من از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن